1- Samenstelling van bestuur

Op 22 november ontvingen wij het bericht van het overlijden van onze penningmeester Philip Sollman. Hij was al geruime tijd ernstig ziek. Op 28 november werd hij in Hoorn gecremeerd. Bij die gelegenheid sprak Kees van Louvezijn als nieuwe voorzitter namens de Stichting Nederlandse Kaap Hoorn-vaarders enkele treffende woorden. Wij zullen ons Philip Sollman blijven herinneren als een betrokken bestuurder bij wie de financiën vele jaren in vertrouwde handen zijn geweest.

In november deelde de zittende voorzitter, Ronald de Jong, ons mee dat hij om gezondheidsredenen genoodzaakt was het voorzitterschap te beëindigen.

In de bestuursvergadering van 19 november werd Kees van Louvezijn benoemd tot zijn opvolger.

Vanwege zijn vele verdiensten voor de Stichting werd in diezelfde vergadering Ronald de Jong benoemd tot 'bijzonder adviseur'.

Het penningmeesterschap werd tijdens de ziekte van Philip Sollman uitgeoefend door Jaap Geijteman die echter te kennen gaf per 1 januari 2009 deze functie te willen beëindigen. Hij werd opgevolgd door John Planken die in de loop van het jaar tot het bestuur was toegetreden.

Het bestuur vergaderde in 2008 dertien maal.

Ook in de samenstelling van de commissie voor collectie en documentatie, alsmede van de adviescommissie was sprake van vertrekkende en nieuwe leden.

Het bestuur was per 31 december 2008 als volgt samengesteld.

Bestuur

Bijzonder adviseur bestuur

Kapt. Chr. Offringa

Drs. R.J. de Jong

Beheer

B. Klaij                                           beheer voorwerpencollectie

B. Ezerman                                  beheer Kamers

2- Werkzaamheden van het bestuur

Begunstigers
Op 31 december 2008 was het aantal deelnemers 488 (485 in 2007).

Met 37 (32 in 2007) personen en organisaties werd wederzijds contact onderhouden.

Om uiteenlopende redenen beëindigden 26 personen hun betrokkenheid met de stichting.

Door overlijden ontvielen ons in het afgelopen jaar: Mevr. Gulcher-Van Stirum en mevr. Korver, beiden  te Amsterdam, alsmede de heren  Van den Driest te Vlissingen, Berndes te Zantvoort, Van der Hoek te Den Haag, Meier te Purmerend, Visscher te Zeewolde, Eschauzier te Wassenaar en  Sollman te Hoorn.

Met het overlijden van kapitein Van der Hoek namen wij afscheid van de allerlaatste 'echte' Kaap Hoorn-vaarder.

Financiën
Door de ziekte en daarna het overlijden van Philip Sollman, en het overgaan op een ander boekhoudkundig systeem is in de vaststelling van de Rekening 2007 en 2008 vertraging ontstaan.

Tenslotte werden beide vastgesteld in de bestuursvergadering van januari 2009.

De begroting voor het jaar 2009 werd vastgesteld in de bestuursvergadering van december 2008.

Kaap Hoorn Journaal
Minder prettige ervaringen met de drukker noopten ons om te zien naar een ander bedrijf. Dat werd gevonden in Hoorn (Tricolor). De lay-out werd aangepast. De samenwerking met dat bedrijf verloopt zeer soepel.
In 2008 verschenen inmiddels aflevering 10 en 11 van het Kaap Hoorn Journaal.

Februarilezing 2008
Wederom was er grote belangstelling voor de Februarilezing. Er werd een afwisselend programma geboden waarin aan de hand van uniek beeldmateriaal de zeilende kustvaart tussen 1880 en 1980 werd behandeld door drs. Frits Loomeijer, directeur van het Maritiem Museum in Rotterdam. Daarna vertelde kapitein Ton Brouwer van de Noorzeeklipper 'Albatros' (1899). over zijn ervaringen over de vrachtvaart tussen de Noord-Europese landen gedurende de jaren 1980 tot 1997. Hij bleek niet, zoals aanvankelijk aangenomen, de laatste zeilende vrachtvaarder te zijn geweest. Dat bleek uit de bijdrage van drie enthousiaste jonge mensen van de Stichting Atlantische Zeilvaart. Met de schoenerbrik 'Tres Hombres' hopen ze vracht te kunnen gaan vervoeren over de Atlantische Oceaan en in het Caribisch gebied. Bescherming van het milieu is daarbij één van hun doelstellingen.

De middag werd in sfeer afgesloten met het traditionele 'Schoot Aan'.

De lezingen werden bijgewoond door de commandant van het marine-etablissement, ktz. Ir. H.M. van Binsbergen.

Jaarbijeenkomst 2008
Wederom was er grote belangstelling voor de op 19 oktober in Hoorn gehouden jaarbijeenkomst. Henk den Heijer, voorzitter van de Linschoten-Vereeniging, hield een boeiend betoog over de West-Indische Compagnie (WIC). Na het inmiddels traditionele optreden van de Shantymen 'Kaap Hoorn' volgde Humphrey Hazelhoff Roelfzema met een zeer interessante lezing over het eskader van Prins Hendrik de Zeevaarder in de Middellandse Zee van de 19e eeuw.

Aan Paul LeNoble, uit Canada afkomstig,  kon de penning met bijbehorend certificaat worden uitgereikt. Hij rondde Kaap Hoorn als lichtmatroos aan boord van de bark Europa in 2003.

Na een geanimeerd 'Schoot Aan' namen ongeveer 100 personen deel aan de jaarlijkse 'labskous'-maaltijd.

Tijdens het diner overhandigde Humphrey Hazelhoff Roelfzema de 'Kaap Hoorn-kei' aan Björn Ezerman.  De Kaap Hoorn-kei is bestemd voor degene die zich bijzonder voor de Stichting heeft ingezet. Het bestuur was unaniem van mening dat Björn deze kei meer dan verdiende. Op zijn bescheiden manier zorgt hij ervoor dat alles in de Kamers op rolletjes verloopt. Hij staat altijd voor iedereen klaar en Björn is daarmee een onmisbare figuur in onze Stichting.

Björn was totaal verrast en tekenend was zijn reactie. 'Geen haar op m'n hoofd die daar ooit aan gedacht heeft dat ik met wat klussen daarvoor in aanmerking zou komen: "Ik ben er blij mee. Gestenigd worden met de kei van Kaap Hoorn 'makes you feel stoned' ".

Kamer
Tijdens de openingstijden van de Kamer werden tussen 1 april en 1 oktober zo'n 1000 (1600 in 2007) belangstellenden ontvangen. De kerngroep van immer enthousiaste wachtlopers stond borg voor deskundige toelichting over de stichting en de aanwezige nautische inrichting van de historische regenten- en regentessenkamers.

Mede door zijn hoge leeftijd heeft de heer M.Th. Moolhuijzen, onze scheepschirurgijn, moeten besluiten terug te treden als wachtloper. In januari 2009 ontvingen wij helaas het bericht van zijn overlijden.

Met de VVV, de gidsen van de Vereniging Oud Hoorn of het West-Fries Museum werden weer diverse groepen bezoekers ontvangen. Afhankelijk van de doelgroep werden aangepaste voordrachten, toelichtingen, demonstraties en rondleidingen gegeven.

Een gezelschap van bijna 40 personen van de Probus afdeling Bilthoven verbleef twee dagen in Hoorn en in nauwe samenwerking tussen hun bestuur en drie kernleden van onze stichting is naar volle tevredenheid een "nautisch-historisch" programma gevolgd.

Sociëteitsbijeenkomsten
Voor de kerngroep (wachtlopers, bestuur, commissieleden en adviseurs) werden vier bijeenkomsten gehouden.

Op 16 januari gaf Jaap Molenaar een boeiend en uitgebreid verslag over zijn reis met de schoener "Oosterschelde". Thijs Bakker hield op 20 februari een voordracht met als titel

"Op avontuur in Nieuw-Guinea". Thijs werd in 1961 met één van de laatste groepen met Hr.Ms.Evertsen uitgezonden voor patrouillevaart rond de Vogelkop en ondersteuning van akties van de mariniers met Indonesische militairen.

Op 19 maart gaven Louis Horneman en Cees Paul een tussenrapportage van hun naspeuringen van de Spaanse gebroeders Nodal in begin 17^e eeuw rond Kaap Hoorn.

Jaarpublicatie
De voorgenomen uitgave van het onderzoek naar de Kaap Hoorn-rondingen in de 19^e eeuw bleek zoveel onderzoek te vergen dat besloten moest worden de publicatie uit te stellen tot 2009.

In plaats daarvan verscheen een dvd met daarop de lezing van dr. Hylke Tromp over de Pactolusbank. Later werd aan de begunstigers ook een cd gestuurd met daarop een interview met kapitein Van der Hoek. Het vraaggesprek werd indertijd uitgezonden door Radio Nederland Wereldomroep die spontaan medewerking toezegde.

Extra bijeenkomst kerngroep
Op 12 november j.l. werd  een bijeenkomst gehouden voor de kerngroep in het Museum van het Nederlandse Uurwerk op de Zaanse Schans naar aanleiding  van de tentoonstelling "De Lenghten van Oost en West",  gewijd aan de Nederlandse bijdrage aan de ontwikkeling van de tijdmeters voor plaatsbepaling op zee en in samenhang daarmee de cartografie. Op verzoek van het museum heeft onze Stichting een wezenlijke kennisbijdrage kunnen leveren. Door de heer P. van Leeuwen, conservator, werd middels een power point presentatie een voortreffelijk overzicht gegeven van de ontwikkelingen, gevolgd door twee excursies onder zijn leiding. Als aandenken aan ons bezoek en onze inzet kregen wij twee publikaties door de heer Van Leeuwen aangeboden, nl."Het vinden der Lenghten van Oost en West, Nederlandse bijdragen aan de tijdmeting en plaatsbepaling op zee",  en "Willem Barentsz en zijn uurwerk, de 16e-eeuwse klok, Replica in werking, Tijd en Scheepvaart". Beide uitgaven vormen een waardevolle aanwinst voor onze collectie.

Participatie externe bijeenkomsten
De Stichting nam deel aan de expositie "Simultaan, twin location Hoorn/Cape Horn", in de Mariakapel in Hoorn. Tijdens de openingstijden waren telkens  minimaal twee wachtlopers aanwezig voor het geven van toelichting. In Hoorn maakten  wij ook deel uit van het Hudson- comité ter voorbereiding van de herdenking van de reis van Henry Hudson in 2010 waarbij 400 jaar geleden  o.a. Manhattan werd ontdekt en Nieuw Amsterdam werd gesticht.

Ook was de stichting present op het symposium in Rotterdam ter gelegenheid van het 100- jarig bestaan van de Linschoten-Vereeniging.

3- Commissie voor collectie en documentatie

Samenstelling van de Commissie voor collectie en documentatie

Voorzitter:

Drs. R.E. du Pré

Leden:

In het afgelopen jaar hebben zich nogal wat personele wijzigingen voorgedaan.

Humphrey Hazelhoff Roelfzema is als voorzitter afgetreden en werd opgevolgd door Ramon du Pré. Het voorzitterschap van Humphrey werd feestelijk afgesloten met een lunch in Café-Restaurant Ridderikhoff op 31 januari 2008.

Sikko Parma, Willem van Rooij en Björn Ezerman hebben zich om uiteenlopende redenen uit de commissie teruggetrokken. Jaap Geijteman verliet de commissie eveneens om (voor korte tijd) toe te treden tot het bestuur als penningmeester.  Bram Klaij is weer teruggekomen in de commissie en heeft het beheer van de collectie overgenomen van Björn Ezerman.

Na uitgebreide deliberaties werd de commissie het eens over het ontwerp voor een plaquette ter herdenking van de Dolphijn van Hoorn, het jacht dat in de vloot van Hendrick Brouwer in 1643 ontdekte dat Staten Eiland niet vastzat aan het Onbekende Zuidland maar een eiland was. Dat was een belangrijke geografische ontdekking die een nieuwe route om Kaap Hoorn mogelijk maakte.  Het initiatief voor de plaquette werd genomen door de burgemeester van Hoorn, dr. G.O van Veldhuizen

De plaquette werd uitgevoerd door Dapper en Harder, naar een maquette van Björn Ezerman,  en onthuld in de Oosterkerk op 14 juni.

In de Regentessenkamer is de tentoonstelling over de reis van Hendrick Brouwer in 1643 opgeruimd, die er twee seizoenen had gelegen.  De zeekaart van het Engelse Kanaal is weer onder de glazen plaat van de tafel in het midden gelegd. Tijdens de jaarbijeenkomst in oktober werden enkele prenten van de Engelse zeekunstenaar Briscoe tentoongeteld.

Björn Ezerman heeft verder de penning die de Stichting ontving van de Linschoten Vereeniging, mooi ingelijst en nieuwe beter leesbare bordjes voor de vitrines gemaakt.

Verder heeft de commissie zich verdiept in de plannen voor nieuwe publicaties. In 2009  komt er een uitgave van de reizen van Johannes Gerrit de Roever, een zeilvaartkapitein in de 19^e eeuw. Voor 2010 hebben we een onderzoek naar Kaap Hoorn-rondingen in de 19^e eeuw door Humphrey Hazelhoff Roelfzema gepland.

We hebben contact gelegd met Marhisdata, een stichting die zich bezighoudt met een zo volledig mogelijke documentatie van de Nederlandse scheepvaart. Wij onderzoeken de mogelijkheden om samen te werken.

We hebben een aantal nieuwe objecten ontvangen voor de collectie: in bruikleen van Ed Hornick te Hoogkarspel een barograaf, een trommelsextant en een nonius sextant. Van Bram Klaij kregen we een originele teerpot met Stockholmer teer die de Regentenkamer een heerlijke maritieme geur geeft.  Ook is er een aantal nieuwe boeken toegevoegd aan onze bibliotheek, waaronder een Nederlandse editie van de reis van Anson in 1740, een Spaans werk over expedities naar de Straat van Magallanes en Vuurland, het logboek van de Flyer, een schenking van Gerard Dijkstra en van mevr. Suyk een exemplaar van de Godvrezende Zeeman op de Christelijke Zeevaart. Deze lijst is niet compleet.

Al met al was het weer een actief jaar voor de commissie.

4- Adviescommissie Kaap Hoorn-rondingen

Samenstelling van de Adviescommissie Kaap Hoorn-ronders

Voorzitter:

Mr. D. Dragt

Leden:

F.Goldschmeding                             J.L.Wit

J.D.Gunnink                                     J.S.J.Waterdrinker

J.Molenaar

Helaas is ons commisielid Piet van den Driest (Vlissingen) overleden.

Eilco Kasemier heeft laten weten het reizen zo bezwaarlijk te vinden dat hij zijn lidmaatschap van de commissie heeft moeten beëindigen. Die fysieke ongemakken gelden ook voor Cees den Hartoog die daarom eveneens met zijn werkzaamheden moest stoppen.

Jaap Molenaar heeft aangegeven zijn lidmaatschap te willen beëindigen als gevolg van het neerleggen van zijn bestuursfunctie van de Nederlandse Vereniging van Kustzeilers.

Het is verheugend dat begin 2009 de heren Snouck Hurgronje, Tromp, Twigt en Wever zich bereid hebben verklaard tot de commissie toe te willen treden.

Op 6 mei 2008 vergaderde de commissie in aanwezigheid van een aantal bestuursleden van de Stichting. De commissie bracht een positief advies uit over enkele aanpassingen in het reglement ter erkenning van hedendaagse Kaap Hoorn-vaarders. Het biedt de mogelijkheid om aan een schipper van Nederlandse nationaliteit de titel 'Kaap Hoorn-schipper' toe te kennen, ongeacht de vlag waaronder het schip vaart. Tevens kan de titel op voordracht van de commissie worden toegekend aan voor het rondingtraject aangemonsterde bemanningsleden van een zeilvaartuig onder Nederlandse vlag, ongeacht hun nationaliteit en aan Nederlandse bemanningsleden van een zeilvaartuig onder Nederlands vlag. In het laatste geval heeft de commissie een bijzondere toetsingsbevoegdheid.

Op de jaarbijeenkomst van 19 oktober 2008 werd de penning met certificaat toegekend aan Paul LeNoble (Canada). Hij rondde Kaap Hoorn op 19 november 2002 aan boord van de driemastbark 'Europa'. Hij ontving de onderscheiding uit handen van Ronald de Jong, voorzitter van de Stichting,

5- Slot

Het afgelopen jaar kende hoogte- en dieptepunten.

Triest was het dat wij afscheid moesten nemen van een aantal mensen dat zich zeer verdienstelijk heeft gemaakt voor onze Stichting.

Verheugend is de onverminderd grote belangstelling voor het wel en wee van onze Stichting.

Dat geeft het bestuur de energie op de ingeslagen weg door te gaan.

Aldus vastgesteld in de bestuursvergadering van maandag 16 maart 2009.

                                                                                                                                      Top